Waarom voel ik me zo?

Soms weet je precies waar het aan ligt. Als die relatie anders zou zijn. Als je partner meer rekening met je zou houden. Als het op je werk beter zou gaan. Als de kinderen minder van je zouden vragen. Als er eindelijk wat meer rust kwam.

En misschien klopt dat ook. Omstandigheden en andere mensen hebben invloed op hoe je je voelt. Maar er is nog een andere vraag die je jezelf zou kunnen stellen: waarom raakt dit mij zoals het mij raakt?

Er is meer dan één kant

Wanneer je ergens ongelukkig of ontevreden over bent, is het toch logisch dat je kijkt naar wat er om je heen gebeurt? Daar begint vaak ook de zoektocht naar een oplossing. Wat moet er anders? Wie moet er veranderen? Welke keuze moet ik maken, of juist niet? want dat is ook een keuze.

En wellicht valt daar inderdaad iets te veranderen. Een grens die je te lang niet hebt uitgesproken. Een situatie die niet goed voor je is. Een relatie waarin iets steeds opnieuw schuurt.

Maar er kan daarnaast nog iets anders spelen. Dezelfde situatie kan verschillende vrouwen op een heel verschillende manier raken. Niet omdat de één zich aanstelt en de ander niet, maar omdat iedereen eigen ervaringen, verwachtingen, gedachten en manieren van reageren meeneemt.

“Naar jezelf kijken betekent niet dat alles jouw schuld is.”

Dat onderscheid kan echt een verschil voor je maken. Eigen verantwoordelijkheid betekent echt niet dat je verantwoordelijk bent voor alles wat je overkomt. Wel kun je onderzoeken wat jouw aandeel is in wat er vervolgens gebeurt.

De dunne lijn tussen oorzaak en reactie

Dat klinkt misschien eenvoudig, maar in de praktijk is het heel subtiel.

Stel dat iemand weinig aandacht voor je heeft. Dan kan het zijn dat je daar verdrietig van wordt. Misschien heb je die aandacht ook echt nodig en is het belangrijk om daar iets over te zeggen.

Maar misschien gebeurt er ondertussen nog iets. Je gaat jezelf vertellen dat je blijkbaar niet belangrijk bent. Je trekt je terug. Je wacht af of de ander uit zichzelf iets doet. Je raakt teleurgesteld wanneer dat niet gebeurt en gebruikt die teleurstelling vervolgens als bevestiging van wat je al dacht.

Dan is er niet alleen de situatie. Er is ook alles wat er tussen de situatie en jouw reactie gebeurt.

Dat betekent niet dat je gevoelens niet kloppen. Het betekent dat het de moeite waard kan zijn om er iets verder naar te kijken.

Niet alleen vragen wat er moet veranderen

Wanneer je steeds zoekt naar de oplossing buiten jezelf, kan er een patroon ontstaan. Je verandert iets in je omgeving, voelt je een tijdje beter en merkt later dat dezelfde onrust ergens anders weer opduikt.

Een andere baan. Een andere relatie. Minder afspraken. Meer tijd voor jezelf. Een nieuwe gewoonte. Misschien geeft het tijdelijk lucht. Maar als de manier waarop je naar jezelf, anderen of situaties kijkt hetzelfde blijft, kan een oude vraag steeds opnieuw terugkomen.

Daarom zou een andere vraag veel kunnen openen:

Waarom voel ik me zo?

Niet om jezelf de schuld te geven. Wel om nieuwsgierig te worden naar wat er onder je eerste reactie ligt.

Misschien zit er angst onder je boosheid. Een behoefte onder je irritatie. Een overtuiging onder je teleurstelling. Of een verwachting waarvan je nooit hebt onderzocht of die eigenlijk wel van jou is.

De moed om ook naar binnen te kijken

Naar jezelf kijken kan je natuurlijk als ongemakkelijk ervaren. Het is gemakkelijker om aan te wijzen wat de ander verkeerd doet dan om te onderzoeken wat je zelf steeds opnieuw doet.

Maar naar binnen kijken hoeft niet te betekenen dat je meteen alles rigoureus moet omgooien. Soms begint het veel kleiner.

Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen:

• Wat gebeurde er precies?
• Wat maakte dit bij mij los?
• Welke gedachte kwam meteen op?
• Wat deed ik vervolgens?
• Wat had ik eigenlijk nodig?

Door zo'n situatie niet alleen vanuit de buitenkant te bekijken, ontstaat er een tweede mogelijkheid. Misschien ligt de oplossing inderdaad gedeeltelijk buiten jezelf. Misschien ligt er ook iets binnen je eigen invloed.

Dat kleine verschil kan groot worden wanneer je het vaker leert herkennen. Je hoeft dan niet meer jarenlang dezelfde vraag te beantwoorden met steeds een andere verandering buiten jezelf.

Misschien ontdek je iets wat je nog niet eerder had gezien. Misschien blijft je conclusie precies hetzelfde. Ook dat is informatie.

Want naar binnen kijken betekent niet dat je altijd een andere oplossing moet vinden. Het betekent dat je jezelf de mogelijkheid geeft om meer te zien dan alleen wat er buiten je gebeurt.

Misschien begint verandering soms niet met de vraag wat er anders moet. Misschien begint ze met even stilstaan bij de vraag die daaronder ligt: waarom voel ik me eigenlijk zo?